أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
343
قانون ( فارسى )
نسخه : مردار سنگ نود مثقال ، روغن زيتون كهنه شده يكصد و سى و پنج مثقال ، زرنيخ نود مثقال . مردار سنگ را با روغن زيتون بر آتش بپز تا به قرحه نچسبد . بعد از آن زرنيخ را قاطى كن و بر قرحهها بگذار ! همين دارو براى علاج قرحهء تاولهايى كه در جاهاى حساس از قبيل : سر ذكر و لبها هستند خوب است . اين دارو همچنين براى علاج اندامانى كه بسيار به خشكيدن قرحه نيازمندند بسيار خوب است . نسخهء ديگر : زاج سبز و زاج زرد ( شتر دندان ) از هريك هشت مثقال ، بورك دو مثقال . همه را در آب بسايند و استعمال كنند . پشك بز با عسل بسرشند و بر قرحه بگذارند . اگر كبرهء تاول قرحه شده افتاد و گوشت فاسد شده نماند و گوشت تازه و سالم نمودار شد ، علاج خراج ساده براى آن كافى است . داروهايى هستند كه كبره و گوشت فاسد را براندازند . اين داروها مشهورند و در اسكندريه طبيبان براى بركندن كبرهء قرحه و گوشت فاسد شده استعمال مىكنند . يكى از اين داروها گياهى است كه آن را ساراقياس ( سارافياس - نسخه . ) مىنامند . گياه ديگرى دارند كه اسمش بارخس ( نارحس - نسخه . ) است . همچنين گياه ديگرى را به كار مىبرند كه نامش نزد اسكندريان طرياخكس ( طرناحكيس - نسخه . ) است . روغن بابونهء چشم گاوى نيز در برانداختن كبرهء قرحه بسيار خوب است . خلاصه اگر بر برانداختن كبره همت گمارى و بقيهء قرحه را ( آنچه سالم است ) مثل ساير قرحههاى راستين ، معالجه كنى كارى بسيار خوب است . دارويى تركيبى خوب و تجربه شده هست كه ابتكار پيشينيان است و كسانى در اين اواخر آن را به خود نسبت دادهاند . تركيبش از قرار زير است . نسخه : انزروت ، الوا ، كندر ، سپيدآب و زنگار از هريك يك جزء متساوى ، گل ارمنى برابر با همه . همه را درهم بسرش و قرصهاى مدور به اندازهء فندق از آن بساز و در وقت لازم از اين قرصها در سركه و آب حل كن و بر قرحهء تاولها آنقدر بمال تا كاملا ترنجيدگى پيدا مىكنند و كبره مىگيرند . آنگاه اگر كبره مادهء رطوبى در زير داشته باشد خود به خود مىافتد و اگر نيفتاد و سرپيچى كرد ، باز از همين دارو بر آن بمال و بمال تا از جايش برمىكند و مىافتد و از شر آن خلاص مىشوى .